Ο καφές είναι για πολλούς καθημερινή ιεροτελεστία. Άλλοι λένε ότι βοηθά το έντερο, άλλοι ότι ερεθίζει το στομάχι, άλλοι ότι αφυδατώνει ή χαλάει τον ύπνο.
Τι ισχύει όμως πραγματικά και τι είναι απλώς υπερβολή;
Ας ξεχωρίσουμε τους μύθους από τα δεδομένα, χωρίς πανικό και χωρίς ακρότητες.
☕ 1. Καφές και έντερο
Αλήθεια.
Ο καφές διεγείρει την κινητικότητα του εντέρου μέσω της καφεΐνης και σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο δυσκοιλιότητας. Μελέτες δείχνουν ότι δρα έως και 23% πιο έντονα από τον ντεκαφεϊνέ.
Η δράση αυτή εμφανίζεται συνήθως μέσα σε 10–30 λεπτά μετά την κατανάλωση. Ισχύει για πολλούς, αλλά όχι για όλους, ειδικά σε άτομα με ευαίσθητο έντερο.
☕ 2. Καφές με άδειο στομάχι
Εξαρτάται.
Μπορεί να αυξήσει την οξύτητα και να ερεθίσει το γαστρεντερικό σε ευαίσθητα άτομα, αλλά δεν επηρεάζει όλους το ίδιο.
Παίζει ρόλο και ο ύπνος: μετά από κακό ύπνο, μπορεί να επηρεάσει περισσότερο τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να προκαλέσει έντονη νευρικότητα.
☕ 3. Πρωινός καφές: πριν ή μετά το φαγητό;
Μετά το φαγητό.
Ο καφές πριν το φαγητό έχει συσχετιστεί με αυξημένη γλυκόζη (έως και 50%) όταν προηγείται κακός ύπνος.
Ένα ελαφρύ πρωινό πριν τον καφέ βοηθά στη σταθερότερη ενέργεια και μειώνει τις πιθανότητες στομαχικής ενόχλησης.
☕ 4. Ζάχαρη στον καφέ
Όχι σε υπερβολή.
Η ζάχαρη δεν κάνει τον καφέ «τοξικό», όμως η συχνή κατανάλωση με πολλή ζάχαρη συνδέεται μακροπρόθεσμα με αυξημένη HbA1c, φλεγμονή και μεταβολικούς κινδύνους.
Ακόμα και μικρές καθημερινές ποσότητες μπορούν να συσσωρευτούν χωρίς να το καταλάβουμε.
☕ 5. Καφές και αφυδάτωση
Μύθος.
Ο καφές αποτελείται κατά περίπου 95% από νερό και, όταν καταναλώνεται με μέτρο, συμβάλλει κανονικά στην ημερήσια ενυδάτωση.
Η ήπια διουρητική του δράση δεν αρκεί για να προκαλέσει αφυδάτωση σε συνηθισμένους καταναλωτές.
☕ 6. Πόση καφεΐνη είναι ασφαλής ημερησίως;
Πολλές επίσημες οδηγίες και μελέτες αναφέρουν ότι έως 400 mg καφεΐνης την ημέρα θεωρούνται γενικά ασφαλή για υγιείς ενήλικες.
➡️ Αυτό ισοδυναμεί περίπου με:
-
~3–4 φλιτζάνια καφέ φίλτρου
-
ή ~4–5 στιγμιαίους καφέδες
-
ή συνδυασμό espresso & φίλτρου που συνολικά δεν ξεπερνά τα ~400 mg
Αν και αυτό εξαρτάται από την ευαισθησία του καθενός στη καφεΐνη, αυτή η σύσταση είναι ευρέως αποδεκτή από οργανισμούς υγείας.
☕ 7. Καφές και ύπνος
Αλήθεια.
Η καφεΐνη μπορεί να καθυστερήσει την έλευση του ύπνου και να μειώσει τον βαθύ και REM ύπνο, ειδικά όταν καταναλώνεται μετά τις 2–3 το μεσημέρι.
Σε κάποιους ανθρώπους, η επίδραση διαρκεί έως και 8 ώρες μετά την κατανάλωση.
☕ 8. Καφές και άγχος
Ναι, σε υψηλές δόσεις.
Πάνω από 400 mg καφεΐνης μπορεί να εντείνει το άγχος, σύμφωνα με μετα-αναλύσεις, κυρίως σε άτομα με προδιάθεση.
Συμπτώματα όπως ταχυκαρδία και νευρικότητα συχνά συγχέονται με άγχος.
☕ 9.Περιεκτικότητα καφεΐνης ανά τύπο καφέ (ενδεικτικά)
• Εσπρέσο (μονός 30 ml): ~60–80 mg καφεΐνης — συνήθης εκτίμηση για μονό espresso.
• Καφές φίλτρου (~240 ml): ~90–150 mg καφεΐνης — ανάλογα με μέγεθος και παρασκευή.
• Στιγμιαίος (~240 ml): ~30–90 mg καφεΐνης — μπορεί να διαφέρει ανά μάρκα.
➡️ Αυτές οι τιμές είναι ενδεικτικές — υπάρχουν διακυμάνσεις ανάλογα με τον τρόπο παρασκευής, το μέγεθος σερβιρίσματος και τη σύνθεση του καφέ, αλλά η δική σου αναφορά πέφτει μέσα στις αποδεκτές εντάσεις καφεΐνης.
☕ 10. Τελικά, ο καφές κάνει καλό;
Ναι, με μέτρο.
Μπορεί να βοηθήσει στη συγκέντρωση, τον μεταβολισμό και την πέψη.
Το κλειδί είναι η ποσότητα, το timing και το πώς αντιδρά το δικό σου σώμα στον καφέ.
📌 Δες επίσης στο Minimalista
👉 Έξαρση ιώσεων στα παιδιά: συμπτώματα, πρόληψη και πότε πρέπει να ανησυχούμε
👉 Μακαρονάδα φούρνου με σάλτσα ντομάτας και λιωμένο τυρί
👉 Ξηρό δέρμα τον χειμώνα: τα λάθη που κάνουμε και οι σωστές κινήσεις
